Startpagina

DRJ_1006.JPGWalstroom is het begrip waarmee wordt aangegeven dat een schip gebruik maakt van een aansluiting op het elektriciteitsnet van de wal. Varende schepen gebruiken in principe hun eigen generatoren om elektriciteit op te wekken. In de haven is het laten draaien van de dieselmotoren echter onnodig milieubelastend. Het veroorzaakt voornamelijk uitstoot van CO2, NOx en PM10 fijnstof.

 

arrow-forward.png Lees meer

Lees meer


De doelstellingen inzake het klimaatbeleid en het luchtkwaliteitsbeleid worden deels mee gerealiseerd vanuit het mobiliteitsbeleid. We zorgen voor een sterke link zodat maatregelen inzake mobiliteit ook de doelstellingen van het klimaat- en luchtbeleid mee invullen. Bovendien investeren we verder in walstroom. Zo verbeteren we de luchtkwaliteit in de havenomgeving.

 

arrow-forward.png Sluit

Om de meerwaarde van walstroom ten volle benutten, wordt gezocht naar een harmonisatie van het beheersysteem en betalingssysteem voor walstroom.

arrow-forward.png Lees meer

Extra info


 

Gezamenlijke opdracht door de Nederlandse en Vlaamse havenbedrijven voor het Beheer, Onderhoud en Dienstverlening van walstroom

 

  1. Context

Walstroom is het begrip waarmee wordt aangegeven dat een schip, voor zijn stroomvoorziening aan boord, gebruik maakt van een aansluiting op het elektriciteitsnet aan wal. Varende schepen gebruiken in principe hun eigen generatoren om elektriciteit op te wekken. Wanneer een schip gedurende een langere periode stil ligt; is het laten draaien van de dieselmotoren echter onnodig milieubelastend. Het veroorzaakt voornamelijk uitstoot van CO2, NOx en PM10 fijnstof. Dankzij walstroom  is het voor de schippers mogelijk om zonder uitstoot (via een generator of hoofdmotor) maximaal van hun voorzieningen aan boord gebruik te kunnen maken.

De milieuvoordelen ten opzichte van de elektriciteitsproductie via de generatoren van het schip zijn aanzienlijk. Het gebruik van walstroom reduceert de lokale uitstoot van schadelijke stoffen (CO2, NOx en PM10 fijnstof) en zorgt voor minder geluidshinder en geuroverlast. Het verbetert hierdoor de levenskwaliteit aan boord en aan wal.

De richtlijn 2014/94/EU van het Europees parlement en de raad verplicht de lidstaten om in hun nationale beleidskaders de behoefte aan walstroomvoorzieningen voor zee- en binnenschepen in zee- en binnenhavens te voorzien. Deze walstroomvoorziening wordt met voorrang geïnstalleerd in de havens van het TEN-V-kernnetwerk en in de andere havens vóór 31 december 2025, tenzij er geen vraag is en de kosten niet in verhouding staan tot de baten, inclusief de milieubaten.

  1. Uniform walstroombeheersysteem in Vlaanderen (TEN-T project)

Om te voldoen aan de Europese verplichtingen werd de uitbouw van een walstroomnetwerk op de Vlaamse waterwegen en havens in het kader van het trans-Europees vervoersnet (Ten-T) op 25/03/2013 een projectvoorstel “On shore Power in Flanders” ingediend bij de Europese commissie. Dit project, voor een totaal bedrag van 2.244.000 EUR, waarvoor 1.122.000 EUR subsidie wordt verkregen (50%), werd gestart op 01/04/2013 en beëindigd op 31/12/2015. De partners van het project waren het departement Mobiliteit en Openbare Werken, Havenbedrijf Gent, Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen, nv De Scheepvaart (DS) en Waterwegen en Zeekanaal NV (W&Z).

Het project omvatte volgende activiteiten:

  1. Inventarisatiestudie van de betalingssystemen voor walstroom in Vlaanderen;
  2. Ontwerp en implementatie van een voor de Vlaamse waterwegen en havens uniform betalingssysteem voor walstroom;
  3. Installatie en/of adaptatie walstroomkasten voor het uniform betalingssysteem (Antwerpen-Wachtdok, Sluis Evergem en Albertkanaal/wachthaven Wijnegem);
  4. Monitoring en evaluatie van het betalingssysteem;
  5. Onderzoek naar de uitbreiding van het walstroomnetwerk in Vlaanderen.

De installatie en/of adaptatie van walstroomvoorzieningen, zodat deze ingeschakeld worden in het uniform betalingssysteem werd door de drie partners (Haven van Antwerpen, nv De Scheepvaart en Waterwegen & Zeekanaal NV) uitgevoerd.  Dit gaf aanleiding tot meerdere lokale beheersystemen, zodat de schipper zich meerdere keren moest registreren. Om de gebruiksvriendelijkheid te verbeteren, werd een gezamenlijk ‘Centraal Gebruikersbeheersysteem Walstroom’ gebouwd, zodat een schipper zich nog maar eenmalig diende te registreren om toegang te krijgen tot elke walstroomkast van de verschillende partners.

  1. Probleemstelling (Lessons learned)

De Belgische regelgeving overheidsopdrachten is gebaseerd op Europese regelgeving. Afhankelijk van de aard van de opdracht moet de overheid een specifieke procedure volgen om te kiezen tussen de verschillende ondernemingen die kandidaat zijn om de opdracht uit te voeren.

Voor de bouw van de walstroominstallaties in Wijnegem en Evergem, en de aanpassing van de walstroominstallaties in Antwerpen-Wachtdok werd zowel door DS, W&Z als de Haven van Antwerpen een overheidsopdracht in de markt geplaatst. Alle opdrachten werden door een andere opdrachtnemer uitgevoerd, wat leidde tot een afzonderlijk lokaal beheerplatform (lokaal beheersysteem LOBES). Dit alles zorgde ervoor dat een schipper zich voor elke installatie afzonderlijk diende te registeren of dat in uitvoering van de gezamenlijke actie i.k.v. actie 2 en 3 van het TEN-T project deze lokale platformen in een centraal beheersysteem (CEBES) geïntegreerd werden.

De huidige beheerperiode voor de walstroomkasten in Wijnegem en Evergem evenals van het centrale beheersysteem liep ten einde. Voor het toekomstige beheer van de huidige walstroomkasten, alsook voor de mogelijke uitbreiding van het netwerk, was het aangewezen structureel te waarborgen dat de walstroomkasten via eenzelfde beheerssysteem kan ontsloten worden door de gebruiker. Er bleek ook dat een aantal havens in Nederland hun walstroombeheersysteem opnieuw in de markt moesten plaatsen.

Vanuit het oogpunt van de schippers is het aangewezen dat alle voorzieningen (walstroom, water, afval) in de havens en langs de waterwegen op dezelfde wijze worden aangeboden aan de binnenvaart (en bij uitbreiding zee- en pleziervaart), waarbij gebruik, procedures, betalingswijze,… voor alle locaties maximaal op dezelfde wijze kan gebeuren.

Bovendien ervaren zowel de Nederlandse als de Vlaamse havenbedrijven/ waterwegbeheerders  dezelfde problemen of uitdagingen voor het aanbieding van walstroom (problemen met kortsluiting, aardlek en overbelasting), uniformiseren en uitbreiding van het walstroomnetwerk. Walstroom is een niche markt en dan ook nog niet te vergelijken met het e-parkeren. Tot op heden kan niet iedere dienstverlener bij iedere walstroomkast. Het algemeen doel is om te streven naar interoperabiliteit (open markt).

Vanuit het oogpunt van de schippers is het aangewezen om een uniform tarief in te voeren.

  1. Voorstel van oplossing

De gezamenlijke doelstellingen om het gebruik van walstroom te stimuleren en uit te breiden moeten leiden tot een gezamenlijke aanpak waarbij het aanbod van walstroom zo eenvoudig en betrouwbaar mogelijk wordt gefaciliteerd. In het licht van deze optimale dienstverlening werd dan ook overleg gevoerd met de Vlaamse havens, in een tweede fase ook met een aantal havens in Nederland.. Gezien het intensief grensoverschrijdend scheepvaartverkeer is een uniform systeem in al deze locaties aangewezen. Dit biedt aldus een unieke opportuniteit om via een gezamenlijke overheidsopdracht de gebruikers via één centraal beheerplatform toegang te verlenen tot de verschillende binnenvaartservices in Nederland en Vlaanderen.

  1. Gezamenlijke opdracht door de Nederlandse en Vlaamse havenbedrijven voor het Beheer, Onderhoud en Dienstverlening van binnenvaartdiensten (walstroom, water, afval,…)

De gezamenlijke doelstellingen hebben geleid tot een gezamenlijke aanpak waarbij het aanbod van walstroom (later ook drinkwater en afvalinzamelingen) zo eenvoudig en betrouwbaar mogelijk wordt gefaciliteerd.

De partners van deze opdracht zijn:

  • Port of Antwerp
  • Port of Amsterdam
  • Drechtsteden
  • Port of Rotterdam
  • De Vlaamse Waterweg
  • Noth Sea Port
  • Waarschijnlijk Port of Moerdijk, Provincie Zuid Holland, Nieuwegein, Schiedam en Rijkswaterstaat aanhaken met hun walstroomvoorzieningen.

 

Het gaat daarbij primair om het beheer en onderhoud van walstroomkasten (landzijde) en dienstverlening voor storingen aan scheepszijde en de dienstverlening voor de levering en facturatie van de elektriciteit via walstroomkasten. De binnenvaart opereert in een internationale context. Het is dus wenselijk deze standaardisatie voor het gebruik van walstroom over de landsgrenzen heen te bewerkstellingen.

Waar we nu staan (update op 17 september 2021):

  • Het contract waarbij Port of Rotterdam, Port of Antwerp, De Vlaamse Waterweg, North Seaport gezamenlijk de dienstverlening voor walstroom en drinkwater aanbieden aan de schippers loopt op dit moment naar tevredenheid van alle partijen.
  • Nog immer is het streven van de walstroompartijen om de technische platformen open te maken zodat meerdere dienstverlener de walstroomkasten kunnen aansturen. Daarin is de Vlaamse Waterweg bezig met een onderzoek naar de meest optimale variant. 
  • Zowel in Nederland (Port of Rotterdam) als in Vlaanderen (Vlaamse Waterweg) worden er stappen gezet om het aan kunnen van huishoudelijk afval door schipper ook via hetzelfde platform (nu dus Parkline Aqua) te regelen.  Zie ook persbericht Nieuwe afvalcontainers voor binnenvaart | Port of Rotterdam

 

arrow-forward.png Sluit

Walstroom wordt reeds op een aantal locaties aangeboden, zie 'walstroom aanvragen'. 

arrow-forward.png Lees meer

Extra info


De algemene  doelstelling om walstroom uit te bereiden blijft van toepassing. Om walstroom nog beter te verankeren in heel Vlaanderen en langs de waterwegen dienen er nog belangrijke inspanningen geleverd te worden. Hiermee engageren de havens en waterwegbeheerders zich om het aantal laadpunten te verhogen, zodat we niet enkel in de havens, maar ook in woongebieden bij aanlegplaatsen de luchtkwaliteit verbeteren.

arrow-forward.png Sluit